Halıya bir şey döküldü: ilk 10 dakikada ne yapmalı?

Leke çıkarmada en önemli şey hızdır. Dökülen sıvı halının liflerine ve tabanına ne kadar az işlerse o kadar kolay çıkar. Amerikan Halı ve Kilim Enstitüsü (CRI) de geciken müdahalenin bazı lekeleri kalıcı hale getirebileceğini söylüyor. Aşağıdaki adımlar çoğu ev kazasında işe yarar.

1. Fazlasını alın, ovalamayın

Katı bir şey döküldüyse (yemek, çamur, kusmuk) önce bir kaşık ya da kartla kenardan ortaya doğru kazıyarak kaldırın.

Sıvıyı beyaz bir bez ya da kâğıt havluyla bastırarak emdirin. Bezi lekenin üzerine koyun, üstüne bastırın, kaldırın; ıslanan yeri değiştirip tekrarlayın. CRI’ye göre ovalamak lekeyi liflerin daha derinine iter ve lifin yüzeyini bozar. Renkli bez kullanmayın; boyası halıya geçebilir.

2. Kenardan ortaya doğru çalışın

Lekeyi temizlerken dıştan içe doğru ilerleyin. Ortadan dışa çalışırsanız leke yayılır ve halıda büyük bir hare kalır.

3. Doğru suyu seçin

• Kan, süt, yumurta gibi protein lekeleri: soğuk su. Sıcak su proteini liflere sabitleyebilir.
• Çay, kahve, meyve suyu: ılık ya da soğuk su ile bastırarak durulama.
• İdrar: soğuk su. CRI, idrar lekesinde buharlı temizliği önermiyor; ısı hem lekeyi hem kokuyu sabitleyebilir.

4. Gerekirse hafif deterjan

Su yetmezse çok az miktarda renksiz, çamaşır suyu içermeyen bulaşık deterjanı kullanabilirsiniz. CRI’nin önerdiği oran bir su bardağı soğuk suya çeyrek çay kaşığıdır. Karışımı bezle lekeye verin, bastırarak emdirin.

Deterjanı mutlaka durulayın. Halıda kalan sabun kalıntısı yapışkan bir tabaka bırakır ve yeri kısa sürede yeniden kirletir. Birkaç kez temiz su verip her seferinde kuru bezle emdirin.

5. Az ıslatın, hızlı kurutun

Halıyı sırılsıklam etmeyin. Fazla su tabana iner, jüt ya da pamuk tabanlı halılarda sararmaya ve kokuya yol açabilir. İşiniz bitince üzerine birkaç kat kuru kâğıt havlu koyup üstüne ağır bir kitap bırakın; nemi çeker. Odayı havalandırın.

Yapmamanız gerekenler

• Çamaşır suyu kullanmayın. Halının rengini kalıcı olarak açar.
• Ürünleri karıştırmayın. Çamaşır suyu ile amonyak ya da asitli ürünler bir araya geldiğinde zehirli gaz çıkar.
• Yeni ürünü doğrudan lekeye dökmeyin. CRI, her temizleyiciyi önce görünmeyen bir köşede denemeyi öneriyor. Renk akıyor ya da lif bozuluyorsa kullanmayın.
• Ütü, saç kurutma makinesi ya da sıcak su ile kurutmayın. Isı birçok lekeyi kalıcı hale getirir.

Leke türüne göre kısa notlar

Çay ve kahve: Hemen emdirin, soğuk suyla birkaç kez durulayın. Şekerli ve sütlü içeceklerde deterjanlı karışımı kullanıp iyice durulayın.

Kan: Soğuk suyla bastırarak çalışın. Kan kurumaya başladıysa nemli bezle yumuşatıp sabırla emdirin.

İdrar: Fazlasını emdirin, soğuk suyla durulayın, kuru bezle emdirin. Amonyaklı temizleyici kullanmayın; kokusu evcil hayvanı aynı yere geri çekebilir.

Yağ ve tereyağı: Önce kâğıt havluyla yağı çekin. Sonra az deterjanlı karışımla bastırarak çalışın ve durulayın.

Mum ve sakız: Üzerine poşete konmuş buz koyup sertleştirin, sonra kenardan kazıyarak kaldırın. Kalan iz için halıyı yıkamaya verirken söyleyin.

Çıkmayan leke için

Saç boyası, oje, mürekkep ve uzun süre beklemiş idrar gibi lekeler evde tam çıkmayabilir. Bu durumda üzerine üst üste ürün denemek lekeyi genişletir ve lifi yıpratır. Lekenin fotoğrafını çekin, ne olduğunu ve ne zamandan beri orada olduğunu not edin. Halıyı yıkamaya verirken bu bilgiler doğru yöntemin seçilmesine yardım eder.